contrast1.jpgcontrast2.jpg

Spis treści

 

Dzieje Szamowa

 

 

 

Wieś szlachecka po raz pierwszy wzmiankowana w księgach sądowych łęczyckich już w 1386 roku. Gniazdo rodowe  zasłużonej rodziny Szamowskich h. Prus I-mo. Pierwsze wpisy z ksiąg sądowych łęczyckich z lat 1386 - 1399 wymieniają Lekarda (Lecarth de Shamowo) i prawdopodobnie jego synów: Stanisława, Bogute i Tomasza (Thomas Lekartowicz) -  pierwszych znanych nam właścicieli i dziedziców wsi.

W 1386 r. Lecawko (prawdopodobnie chodzi tu o Lekarda) w obliczu świadków dzieli dobra w Szamowie pomiedzy synów: Tomasza i Bogutę.

 

Thoma de Szanouo producit testes contra Lecawco et suos duos filios: Felislaus de Turzinouo, Welislaus de Turzinouo, Mathais Czeslai, Petrus Micossij de Kozubi, Nikolaus de Weprzki Rota: quod ex divisione paterna cum fratribus mihi deti in Szanouo pro una porcione Tome cum fratre Bohuta. Terminus infra duos septimanas [K.S. T 1,162]

 

Z zapisu z 1394 roku można wywnioskować że Jan z Szamowa mógł być synem Stanisława:

 Johannes de Szamowo iurabit, quod tenet partem hereditatis a Stanislao et non Fitka Albertus de Shamouo (Jan z Szamowa który posiada części dziedziczne Stanisława[...])

 

Zapisek z 1407 r. dt. oczyszczenia szlachectwa Dominika ze Świerczyna podaje za świadków Stanisława, Andrzeja, Urbana i Pietrasza herbu Prusy, zawołania Słubica, prawdopodobnie właścicieli działów w Szamowie.

 

W dokumentach Macieja Drzewieckiego arcybiskupa gnieźnieńskiego (Archiv.Capit. Gnes. Liber provileg. II 1459 r.) dotyczących erygowania altarii św. Aleksego w kolegiacie łęczyckiej (Tumie), czytamy, iż altaria ta (ołtarz) erygowana była przez arcybpa. Jarosława Bogorię Skotnickiego, a więc w latach 1342-1376. Dokumenty określające uposażenie altarii, wymieniają min. dziesięcinę z Szamowa.

W latach 1484-1513 Szamów należy do Jana, kasztelana konarskiego łęczyckiego o którym wspomina min. Metryka Koronna.

W roku 1487 Jan Szamowski przenosi wsie Szamów i pobliską Wargawę na tzw. prawo niemieckie:

 

Joanni Schamowsky, castellano Conariensi, datum est ius theutonicum super villas ipsius Schamowo et Wargawa, in terra et districtu Lanciciensi sitas. [MK 19, f. 204,MRPS I, nr 1872].

 

 Lustracje dóbr i uposażeń kościelnych Jana Łaskiego z początku XVI w. wymieniają dziesięcinę płaconą przez dziedziców Szamowa proboszczowi w Witoni.

 

Według rejestrów skarbowych z 1576 roku, właścicielem Szamowa był Jan Szamowski kasztelan brzeziński wraz z żoną Anną Sierakowską h. Ogończyk, wojewodzina łęczycką. Dobra Szamów obejmowały wówczas 10 łanów, 8 zagrodników, karczmę, 5 osadników lub kmieci, 1 rzemieślnika. 0,5 łąna w Szamowie należały do Pawła i Mikołaja Ossędowskich z Osędowic.

 

Oprócz Szamowa do Jana i jego brata Bartłomieja regestra wymieniają dobra leżące w: Wargawie, Oraczewie, Gajewie Górnym, Kterach, Zieleniewie, Strzegocinie, Kalinowie, Włoskowie, Siemieniczkach, Czechosławicach, Młogoszynie.

 

Na podstawie dokumentów i drzewa genealogicznego rodu Szamowskich można stwierdzić że Szamów do ok. 1850 roku pozostawał w rękach Szamowskich.

Kolejno po Janie właścicielami Szamowa min. byli:

  • Stanisław, żona Helena Piaskowska herbu Junosza. Zmarł przed 1644,

  • Krzysztof, żona Teresa Skarbek herbu Abdank, wzmianki w latach 1649-1675 ,

  • Jan, skarbnik łęczycki żona Teresa Czerwińska, wzmianki w latach 1696-1704,

  • Felicjan, stolnik łęczycki, podczaszy orłowski, wzmianki w latach 1750.

  • Felicjanna Szamowska, córka Mateusza i Marianny Polewskiej,  oraz jej mąż Tomasz Rudnicki,w nastepstwie syn Ferdynand lata 1823-1862.

 

Małym wyjątkiem są tu lata 1740-1800, kiedy to posesorami lub właścicielami Szamowa podają się dwie rodziny: Charkowskich oraz Jankowskich. Więcej o przedstawicielach rodu Jankowskich, przeczytamy tutaj

Potwierdza to Rejestr Diecezjów Czajkowskiego z 1783/4r. gdzie przy własności  Szamowa w par. Witonia widnieje  dwóch bezimiennych właścicieli Jankowskich oraz Charchowski.

 

Nie są mi znane okoliczności przybycia Jankowskich do Szamowa oraz moment posiadania lub dzierżawy tych dóbr wespół z Charkowskimi.

Jeśli chodzi Jankowskich, w tym czasie w Szamowie wystepuje kilku przedstawicieli rodu. Zapis w księgach ziemskich łęczyckich  z 1750 r [Lanc.Obl.31], dotyczy sporu o dobra Budki (prawdopodobnie chodzi o Wargawę Budki) występują Generosus małżonkowie Jankowscy, Andrzej Janowski i Marianna z Tanskich przeciwko Wojciechowi  Charchowskiemu mieczniku chełmińskim. Podczas wizji dóbr Szamowa z 25 stycznia 1749 roku występuje Antoni Jankowski. Tego samego roku w Księgach Ziemskich Łęczyckich zostaje oblatowany dokument dotyczący bonorum Szamowo w którym występują Andrzej oraz Jakub Jankowscy, być może bracia. Zapis dotyczy ich dziedzicznej częsci Szamowa. Po śmierci Andrzeja w 1782 r. w Szamowie pozostaje jego syn Mateusz i wraz z żoną Marianna Mieczkowską.  Tu w 1801 roku rodzi się jego syn Maciej. W 1809 r. w wieku 67 lat umiera Mateusz, owdowiały dziedzic swojej części Szamowa. Sądze że niedługo po jego śmierci Jankowscy opuścili Szamów. Podczas ślubu w 1832 r. Macieja Jankowskiego a więc syna wspomnianego Mateusza z Klarą Stępowską, Maciej jako swoje zamieszkanie podaje już nie Szamów ale miejscowość Muchnice (gmina Strzelce).

 

Podział Szamowa na cześć tzw. Jankowskiego wśród lokalnej społeczności zachował się na dłużej. Spisy dziesiecin opłacanych do kościoła Witońskiego z lat 1838-58, wymieniają wieś Szamów oraz tzw. cześć Jankowskiego

Druga częśc Szamowa miała należeć do Charkowskich vel Chorkowskich. Więcej o rodzinie, można przeczytać tutaj

Wojciecha Charkowski, miecznik chełmiński, prócz własności lub dzierżawy połowy Szamowa był także właścicielem na wsiach Kuchary (k.Topoli), oraz Rybitwy. Jego żoną była Domicella z Kraśnickich herbu Rawicz z Gledzianowa.

 W 1759 w Kucharach w obecności wdowy Franciszki ze Słubickich 1voto Kleniewskiej 2voto Szymona Grabowskiego z jednej strony i Wojciecha Charkowskiego z drugiej następuje potwierdzenie umowy dzierżawy dóbr części Szamów oraz przelania  pewnych sum na  Katarzynę i Felicjanne panny z 1 małżeństwa oraz Józefa z drugiego. Następnie Charkowski posesor Szamowa zobowiązuje się sukcesorom przelać prowizję pannom Kleniewskim jako posagu z dóbr ich ojca.

 

Dalej Wojciech Charkowski potwierdza umowe dzierżawy w oraz zobowiązuje się do wypłacenie pewnych sum min. Jadwidze z Szamowskich Magnuskiej zakonnicy łowickiego Zakonu Św.  Franciszka (Klasztor Sióstr Bernardynek)

Po swojej bezpotomnej śmierci ok. 1762 roku Wojciech Charkowski przekazuje prawa do swych dóbr na rzecz dzieci swojego brata Stanisława. Kuchary, Rybitwy otrzymuje bratanek Mateusz natomiast Szamów bratanek Jan. W 1774 Jan Rolicz Charkowski rzekomy wojski szadkowski wg. dokumentu zapisanego w grodzie łęczyckim podaje się „Bonorum Szamów consistentium haeres et possesor”

W wyniku tej trwającej prawie sto lat własności Szamowa przez dwie rodziny, wykształcił się na stałe ich podział na dwie części: Szamów  litera A, oraz Szamów litera B.

Szamów w części A moża powiedzieć że terytorialnie obejmował obecnie wsie (parcele): Olesice, Rudniki, Gozdków. Część B zwana Jankowszczyzna i odpowiadała obecnej wsi Szamów (tzw. kolonia Szamów). Część „A” była kilkakrotnie większa od części „B”

 

Joomla templates by a4joomla